23 Απρ. 2020

ΠΩΣ ΕΣΠΕΡΝΑΝ ΟΙ ΠΑΠΟΥΔΕΣ ΜΑΣ ΤΑ ΧΩΡΑΦΙΑ

 

Για την παραγωγή σιταριού ο γεωργός πρέπει πρώτα να σπείρει το χωράφι και μετά με το αλέτρι που το σέρνουν βόδια ή άλογα να οργώσει και να σκεπάσει το σπόρο.

 

   Όταν το στάρι φυτρώσει, μεγαλώσει και ωριμάσει ακολουθεί ο θερισμός που γίνεται με δρεπάνια. Αφού τα στάχυα στεγνώσουν στο χωράφι τα πάνε μετά στο αλώνι τα απλώνουν και τα αλωνίζουν.

 

   Για τον αλωνισμό έχουν το ντουγένι που το σέρνουν πάλι βόδια ή άλογα. Το ντουγένι είναι μια ξύλινη χοντρή σανίδα 50 εκατοστά περίπου φάρδος και 80 εκατοστά περίπου μάκρος και από την κάτω μεριά έχει λάμες μικρές για να κόβει και να τρίβει τα στάχυα ο γεωργός, ανέβαινε πάνω σε αυτή τη σανίδα που είναι δεμένη με σχοινιά από τα ζώα.

 

   Με τα χαλινάρια ο γεωργός οδηγεί κυκλικά τα ζώα στο αλώνι μέχρι ο σπόρος να χωρίσει από τα στάχυα.

 

   Μετά παίρνουν με τα δικράνια από κάτω το αλωνισμένο στάρι και το πετούν ψηλά. Με τον τρόπο αυτό το άχυρο που είναι ελαφρύ το παίρνει ο αέρας και το στάρι που είναι πιο βαρύ πέφτει κάτω σε σωρό.

 

   Μετά το βάζουν σε σακιά και το έχουν έτοιμο για το μύλο να κάνουν αλεύρι και από το αλεύρι ψωμί.

Στην αρχή έσπερναν τον καρπό και στη συνέχεια όργωναν το χωράφι με τη βοήθεια δύο ζώων. Αυτό γινόταν στις αρχές του φθινοπώρου. Ο γεωργός περίμενε ως το καλοκαίρι που θα ξεκινούσε ο θερισμός. Εκεί μάζευαν τα στάχυα, τα έκαναν δεμάτια και τα πήγαιναν στο αλώνι να τα αλωνίσουν. Με ένα εργαλείο που το έλεγαν δάρτη χτυπούσαν τα στάχυα για να βγει το στάρι. Τέλος λίχνιζαν το σιτάρι, δηλαδή το σήκωναν στον αέρα και τα άχρηστα και ελαφριά μέρη έφευγαν με τη βοήθεια του ανέμου και πάνω στο φτυάρι έμενε το σιτάρι. Στη συνέχεια το πήγαιναν στο μύλο το άλεθαν και το έκαναν αλεύρι.

 

Δεν σπέρναν στάρι πάνω στο στάρι από χρονιά σε χρονιά.

Μετά το στάρι βάζαν καπνό ή σουσάμια και χρησιμοποιούσαν κοπριές για λίπανσηΕπιλογή σπόρου: Για ανανέωση του σπόρου του σιταριού κάνανε επιλογή των μεγάλων και καλών στάχεων (κεφάλια) της ποικιλίας και το σπέρναν ξεχωριστά ώστε να πάρουν καλό σπόρο.

Συγκομιδή σουσαμιού: Χρειαζόταντέχνη να μαζέψεις το σουσάμι. Το μάζευαν απόγευμα να μην τινάξει και το κάναν δέματα με λυγαριά. Μετά το γυρνούσαν ανάποδα μέσα σε σεντόνι τυλιγμένο και το τινάζαν με ραβδί να πέσει ο σπόρος. Στο τέλος το κοσκίνιζαν.

Το σουσάμι το σπέρναμε και το έπαιρναν (οι γυναίκες και το βάζανπάνω στο ψωμί)οι ψωμάδες, αυτοί που έκαναν το χαλβά τώρα χάθηκε και ο χαλβάς, δεν κάνουν χαλβά-31οι χαλβατζήδες και έκαναν πιτάρια... το πιο ακριβό ήταν το σουσάμι..20δρχ, το σιτάρι έκανε 10δρχ

Για τα ζώα έβαζαν στάρι, κριθάρι και βικο

Για την δική τους διατροφή καλλιεργούσαν κουκιά. Τα κουκιά τα ντόπια είχαν 3 καρπούς μέσα, μετά ηρθαν ξένα που είχαν πέντε καρπούς.

Και ξαφνικά απαγορεύτηκαν τα κουκιά γιατί δήθεν έφεραν ικτερο. Ομως η προηγούμενη γενια στο 40 με τα κουκιά μεγάλωσε.  Τα έβραζαν και έπιναν το ζουμί με ξύδι και λαδι. τα έτρωγαν ωμά, σαν σαλάτα. Έτσι έμαθα και εγώ από τη γιαγιά μου, να τρώω τα κουκιά ωμά.

Στα νησιά καλλιεργούσαν τα ατζούρια ,ατζουρ καβολ.Αυτά ήταν σαν αγγούρια.. αλλά ήταν δύο ράτσες.. ήταν άσπρα ατζούρια μεγάλα.. είχε άλλα που ήταν ατζουρι αλλά ήταν πιτσουλό, μαύρο.