16 Μαρ. 2021

ΕΤΣΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΤΟ ΜΕΤΑΞΙ

Η μεταξουργία ήταν γνωστή πριν από 4.500 χρόνια στην Κίνα, όπως αναφέρουν τα αρχαία κείμενα. Λέγεται ότι η αυτοκράτειρα Σι Λινγκ-τσι το 2650 π.Χ. ανακάλυψε την ιδιότητα και την αξία των κουκουλιών του μεταξοσκώληκα και κατασκεύασε μέσα στα ανάκτορα σηροτροφείο, μεταξουργείο και υφαντουργείο με εργάτες τις ευγενείς κυρίες της Αυλής. Από τότε η αυτοκράτειρα αυτή λατρεύτηκε ως θεά του μεταξοσκώληκα και οι Κινέζοι κράτησαν μυστικό τον τρόπο κατασκευής του μεταξιού, διατηρώντας έτσι το μονοπώλιο μέχρι τον 5ο αι. μ.Χ. που μεταδόθηκε στην Περσία και τον 6ο αι. στο Βυζάντιο.Ο Αριστοτέλης (Ιστ. Ζώων, 5.55) αναφέρει ότι οι γυναίκες της Κω γνώριζαν την κατεργασία του. Το μετάξι ήταν γνωστό πριν από την εκστρατεία του Αλεξάνδρου, αφού έχει βρεθεί στον Κεραμικό σε ταφή εγγονής του Αλκιβιάδη.
Σύμφωνα με πληροφορίες Βυζαντινών συγγραφέων, ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ιουστινιανός έστειλε στην Κίνα δύο μοναχούς, ειδικά για το μετάξι, το οποίο εκείνη την εποχή είχε διαδοθεί σε μεγάλο βαθμό (το χρησιμοποιούσε ακόμα και η εκκλησία) και ήταν συγχρόνως πανάκριβο. Οι δύο μοναχοί παρακολούθησαν όλη τη διαδικασία εκτροφής του μεταξοσκώληκα και παραγωγής του μεταξιού και φεύγοντας έκρυψαν μέσα στα κούφια μπαστούνια τους αρκετό μεταξόσπορο, που μετέφεραν στο Βυζάντιο. Στα πρώτα χρόνια η βυζαντινή αυλή κρατούσε μυστικό τον τρόπο παραγωγής του μεταξιού από τον υπόλοιπο λαό, που πίστευε ότι το μετάξι προερχόταν από κάποια φυτική ουσία. Σιγά σιγά όμως η τεχνική ξέφυγε από τα ανάκτορα και η μεταξουργία αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό σ` όλη την Ελλάδα.
Το μετάξι κατασκευάζεται από τις ίνες που παράγει η κάμπια ενός εντόμου, του βόμβυκα της μουριάς, δηλαδή του μεταξοσκώληκα.
Η παρασκευή μεταξιού γίνεται σε εκτροφεία μεταξοσκωλήκων.

Όταν ένας μεταξοσκώληκας ενηλικιωθεί, χρησιμοποιεί την μεταξωτή κλωστή που εκκρίνουν οι αδένες του για να φτιάξει ένα κουκούλι.
Αυτό το κάνει τυλίγοντας μία και μοναδική κλωστή, η οποία μπορεί να έχει μήκος από 300 μέχρι 900 μέτρα.
Όταν τελειώσει το δύσκολο έργο του, κοιμάται μέσα στο κουκούλι.
Ύστερα από λίγο καιρό, η κάμπια θα γίνει πεταλούδα και θα σκίσει το κουκούλι για να ελευθερωθεί. Έτσι, όμως, κομματιάζει την κλωστή του μεταξιού αχρηστεύοντας το. Γι’ αυτό οι εκτροφείς τοποθετούν τα κουκούλια σε βραστό νερό πριν συμβεί κάτι τέτοιο. Έτσι, η κάμπια εξοντώνεται και τα κουκούλια μαλακώνουν και ξετυλίγονται πιο εύκολα.

Με αυτή τη διαδικασία παράγεται ακατέργαστο μετάξι, το οποίο στη συνέχεια επεξεργάζεται καταλλήλως πριν βγει στο εμπόριο.
Οι εκτροφείς αφήνουν ένα μικρό αριθμό πεταλούδων να γεννηθούν για να εξασφαλίσουν την αναπαραγωγή των μεταξοσκωλήκων